घर फर्किने नेपालीको खर्च ६३ हजारदेखि तीन लाखसम्म
ऋण काढेर वैदेशिक रोजगारीमा गएका श्रमिकलाई सं’कटका वेला स्वदेश ल्याउँदा थप आर्थिक मा’रमा पार्ने नीति सरकारले अख्तियार गरेको छ । महँगो हवाई भाडा तिरेका उनीहरूले आउँदा अनिवार्य पिसिआर परीक्षणको रिपोर्ट ल्याउनुपर्ने र काठमाडौं आइसकेपछि तोकिएका होटेलमा सात दिन बस्नुपर्ने सरकारको निर्णय छ । विदेशबाट घर पुगुन्जेलसम्म एकजनाको कम्तीका ६३ हजार ६ सयदेखि तीन लाख २२ हजारसम्म खर्च हुन्छ ।
विदेशबाट फर्किनेहरू बस्नका लागि सरकारले शुक्रबार होटेल र भाडादर सार्वजनिक गरेको छ । पर्यटन विभागको समन्वयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले साना तथा मझौलादेखि तारे होटेलसम्म तोकेको छ । जहाँ सात दिन बस्दा एकजनाले कम्तीमा १० हजार पाँच सयदेखि ६३ हजारसम्म खर्च गर्नुपर्ने हुन्छ । सात दिन होटेलमा बसेपछि पिसिआर परीक्षणमा नेगेटिभ रिपोर्ट आए मात्रै उनीहरू घर जान पाउनेछन् ।
स्वदेश फर्कन हवाई भाडामा देशअनुसार १९ हजार आठ सयदेखि एक लाख ९३ हजार आठ सयसम्म तिर्नुपर्छ । सबैभन्दा सस्तो हवाई भाडा बंगलादेशको राजधानी ढाकाबाट र सबैभन्दा महँगो अस्ट्रेलियाबाट काठमाडौं आउँदाको छ । तर, अधिकांश श्रमिक खाडी मुलुकहरूबाट आउने भएकाले न्यूनतम खर्च पनि बढी हुन्छ । खाडी मुलुकबाट आउन कम्तिमा पनि ४४ हजार एक सय हवाई भाडा तिर्नुपर्छ । महामारीका वेला एयरलाइन्सहरूले अरू वेलाको भन्दा महँगो शुल्कमा टिकट बेचिरहेका छन्् ।
विदेशबाट आउँदा अनिवार्य पिसिआर परीक्षणको रिपोर्ट ल्याउनुपर्ने व्यवस्था सरकारले गरेको छ । जसका लागि देशअनुसार सातदेखि १५ हजार रुपैयाँसम्म खर्च हुन्छ । त्यस्तै, काठमाडौंबाट गृहजिल्ला फर्कन पनि आफैँले खर्च व्यहोर्नुपर्नेछ । एकैठाउँमा जाने व्यक्ति धेरै नहुने भएकाले महँगो शुल्कमा साना गाडी रिजर्भमा लैजानुपर्ने हुन सक्छ । अहिले साना गाडीले काठमाडौंदेखि धनगढीसम्म पु¥याएको ५० हजार रुपैयाँसम्म लिने गरेका छन् । सातजना अटाउने गाडीमा समूहमा जाँदा पनि एकजनाको भागमा सात हजार पर्न आउँछ ।
त्यस्तै, छोटो दूरीका स्थानमा जाँदा पनि साना गाडीले १५ हजारसम्म लिने गर्छन् । समूहमा जाँदा पनि एकजनाले दुई हजार तिर्नुपर्ने हुन्छ । बाटोखर्च छुट्टै हुनेछ ।
सरकारले सार्वजनिक गरेको दररेटअनुसार साना तथा मझौला होटेलमा सिंगल कोठा लिएर बस्दा एकजनाले प्रतिदिन एक हजार आठ सय तिर्नुपर्नेछ । एउटा कोठामा दुईजना बस्दा भने प्रतिव्यक्ति एक हजार पाँच सय तोकिएको छ । त्यस्तै, पर्यटकस्तरीय होटेलमा सिंगल कोठामा बस्दा दुई हजार आठ सय र दुईजना बसे प्रतिव्यक्ति एक हजार आठ सय तिर्नुपर्नेछ । एकतारे होटेलमा सिंगल कोठाको चार हजार र दुईजना बस्दा प्रतिव्यक्ति दुई हजार पाँच सय, दुईतारे होटेलको सिंगल कोठाको पाँच हजार र दुईजनाका लागि प्रतिव्यक्ति तीन हजार पाँच सय तथा तीनतारे होटेलमा एकजनाका लागि ६ हजार र दुईजना बस्दा प्रतिव्यक्ति पाँच हजार तिर्नुपर्नेछ ।
त्यस्तै, चारतारे होटेलमा एकजनाका लागि आठ हजार र दुईजना बस्दा प्रतिव्यक्ति पाँच हजार पाँच सय तथा पाँचतारे होटेलमा सिंगल कोठा लिँदा नौ हजार र दुईजना बस्दा प्रतिव्यक्ति ६ हजार तोकिएको छ । यसमा ब्रेकफास्ट, लन्च र डिनर समावेश गरिएको छ । तोकिएको रकममा शाकाहारी खाना उपलब्ध हुनेछ भने ब्रेकफास्टको परिकार प्रत्येक दिन फरक हुनेछ ।
तोकिएका होटेलहरूमा तीन हजार पाँच सय व्यक्ति अट्ने क्षमता रहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जनाएको छ । पर्यटकीय क्षेत्र ठमेल, ताहाचल, गौशाला, बत्तिसपुतली, दरबारमार्ग, सानो गौचरन, नक्साल, भक्तपुर, लाजिम्पाट, गोदावरी, कमलादी, स्वयम्भू, झम्सिखेल, बुढानीलकण्ठ, लैनचौर, कमलपोखरी र बागबजार क्षेत्रका होटेल बस्नका लागि छनोट गरिएका छन् ।
सरकारको निर्णय सुनेर विदेशमा अलपत्र परेका श्रमिक थप आ’त्तिएका छन् । जागिर गुमाएर चार–पाँच महिनादेखि बेखर्ची बनेका आफूहरूले स्वदेश पुगेर होटेल क्वारेन्टिनको खर्च तिर्न नसक्ने उनीहरूको भनाइ छ । ‘तीन महिनादेखि बेरो’जगार छु । घर फर्किन टिकट का’ट्न’ पनि मुस्कि’लले पैसा जुटाएको छु । फेरि नेपाल आएर पनि होटेलमा पैसा तिरेर बस्न सक्ने मेरो क्षमता छैन । च’र्को मूल्य तिरेर म कसरी बसुँला ?’ कतारको दोहामा रहेका रमेश परियारले फोनमा भने । घर फर्किने तयारीमा रहेका उनले सरकारले निःशुल्क क्वारेन्टिनको व्यवस्था गर्नुपर्ने बताए ।
दुबईमा अल’पत्र परेका विनोद दर्जी र मलेसियामा रहेका बिरु नेपालीले पनि उस्तै पी’डा सुनाए । ‘कम्पनी बन्द भएर पाँच महिनादेखि बेरो’जगार छु । यहाँ खानेसमेत पैसा छैन । टिकट का’ट्न पनि घरबाट पैसा माग्नुपरेको छ । यस्तो वेला होटेलमा बसेर पैसा तिर्ने क्षमता छैन म सँग,’ विनोदले भने ।
बिरुले काम गरिरहेको कम्पनीले चार महिनादेखि तलब नदिएकाले बे’खर्ची रहेको बताए । उद्धारको नाममा सरकारले पैसा असुलिरहेको भन्दै उनले आ’क्रोश व्यक्त गरे । ‘कम्पनीले तलब नै नदिएको चार महिना भइसक्यो । सरकारले उद्धार गर्ने भनेको त पैसा असुल्ने पो रहेछ । कहाँबाट ल्याउने होटेलमा बस्ने पैसा ?’ उनले भने ।
सिसिएमसीका संयोजक महेन्द्र गुरागाईंले भने बाहिरबाट आउने नेपालीलाई बढीभन्दा बढी सुरक्षित राख्न होटेल क्वारेन्टिनको व्यवस्था गरिएको बताए । ‘बाहिरबाट आउने नेपालीलाई धेरैभन्दा धेरै सुरक्षित राख्न होटेल क्वारेन्टिनको व्यवस्था गरिएको हो । उनीहरूको पिसिआर परीक्षण गराएर घर पठाउने योजना हो । विगतमा यो प्रभावकारी हुन सकेन, अब भने कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न खोजेका छौँ,’ उनले भने ।
खर्च व्यहोर्न नसक्नेलाई सरकारी क्वारेन्टिनमा राखिने गुरागाईंले बताए । उपत्यकामा चाँडै क्वारेन्टिन व्यवस्थापन पनि गरिने उनको भनाइ छ । ‘होटेल क्वारेन्टिनको खर्च व्यहोर्न नसक्नेहरूलाई सरकारी क्वारेन्टिनमा राख्ने योजना छ । कतिपय क्वारेन्टिन केही दिनमै तयार हुँदै छन् । राधास्वामी अर्गनाइजेसनले अहिले पनि राखिरहेको छ । विदेशबाट एकैदिन धेरै नआउने भएकाले क्रमशः व्यवस्थित गर्दै जान्छौँ,’ उनले भने ।
वैदेशिक रोजगार प्रवद्र्धन बोर्डमातहत रहेको कल्याणकारी कोषको रकमबाट कामदार ल्याउने विषयमा एउटा निश्चित मापदण्ड बनाइएको र त्यसभित्र पर्नेलाई त्यही रकम खर्च गरेर ल्याउने गुरागाईले बताए । तर, सबैको हकमा त्यो व्यवस्था लागू नहुने उनको भनाई छ ।
होटेल संघ नेपाल (हान)का प्रथम उपाध्यक्ष विनायक शाहले सरकारको आग्रहमा सस्तोमा होटेल क्वारेन्टिनको व्यवस्था गरिदिएको बताए । ‘सरकारले भनेजस्तै गरी हामीले सस्तोमा होटेलको व्यवस्था गरिदिएका छौँ । विगतमा पनि भनिएको यस्तै थियो, तर बाहिरबाट आएका अधिकांशले बस्न नमानेको अवस्था थियो । कति जना जागिर गएर बेख’र्ची भएर आएका छन् । उनीहरू सबै होटेलमा बस्छन् जस्तो लाग्दैन,’ उनले भने, ‘हामीले स्वास्थ्य प्रोटोकलमा एकदमै ध्यान दिएका छौँ । दिनमा चार समय खाना–खाजाको व्यवस्था गर्छौँ ।’
हानका अनुसार जेठ ३२ यता झन्डै ५२ हजार नेपाली विदेशबाट आए पनि दुई हजार मात्रै होटेल क्वारेन्टिनमा बसेका छन् । प्रत्येक दिन विदेशबाट पाँच सयजनालाई ल्याउने सरकारको योजना छ । नयाँ पत्रिकामा खबर छ!
